Historia - Okulistyka

W Akademii Krakowskiej schorzenia oczu były przez wieki wykładane przy okazji szeroko pojętej patologii i terapii lekarskiej, stawały się przedmiotem opisów w zielnikach, a gałka oczna i mechanika procesu widzenia bywała nie raz podejmowana przez lekarzy podczas dysput. Okulistyka nie stanowiła jednak wyodrębnionego zagadnienia czy to poszukiwań badawczych, czy to akademickiego wykładu. W końcowych dziesięcioleciach XVIII wieku, gdy chirurgia powracała na łono medycyny uniwersyteckiej, Rafał Józef Czerwiakowski prowadził wyodrębnioną juz okulistykę w ramach swoich zajęć. Podobnie czynił Jędrzej Badurski, profesor chorób wewnętrznych, a po nim profesor anatomii i fizjologii  Alojz Vetter.
Rozpoznanie zpaleń ocznych - profesor chirurgii UJ Ludwik BierkowskiW pierwszych dwóch dziesięcioleciach schorzenia oczu i zaburzenia wzroku pojawiają się u szeregu wykładowców przy okazji prowadzenia różnych przedmiotów. Brakuje w tym wszystkim systematyczności, bywają lata kiedy problematyka okulistyczna praktycznie nie znajduje odzwierciedlenia w programie studiów. Istotny krok poczyniony w kierunku usamodzielnienia się tego przedmiotu poczynił profesor chirurgii UJ Ludwik Bierkowski. Jest on autorem zwięzłego opracowania Rozpoznanie zapaleń ocznych (1847), który można uznać z jedną z najwcześniejszych prac z zakresu diagnostyki klinicznej w oplu okulistyki. Z tego co możemy ustalić, Bierkowski nosił się z zamiarem napisania osobnego podręcznika z zakresu okulistyki i jak można sądzić na podstawie zachowanego rękopisu oraz szeregu notatek planowana rozprawa był dalece zaawansowaną. Wiemy, że Bierkowski w programie swoich wykładów wyodrębniał ten, który był poświęcony wyłącznie chirurgii narządu wzroku. W prowadzonej przez siebie klinice przy ulicy Kopernika 7 nakazał wydzielić cztery łóżka "oczne", czyli przeznaczone dla pacjentów okulistycznych. Tymczasem u schyłku pierwszej połowy XIX wieku dla wszystkich staje się coraz bardziej oczywistą konieczność utworzenia osobnej katedry i kliniki okulistyki. Postęp w medycynie był już na tyle duży, że patologia narządu wzroku nie mieściła się w ramach starego układu nauk lekarskich. Dlatego też Rada Wydziału Lekarskiego zwróciła się w tej sprawie ze stosowną prośbą do Wiednia, prezentując także osobę Wiktora Feliksa Szokalskiego (1811-1891), jako swego kandydata do tytułu profesora okulistyki UJ. Austriacy uznali konieczność utworzenia nowej katedry i kliniki za uzasadnioną. Nie wyrazili natomiast zgody na nadanie profesury Szokalskiemu. Powody negatywnej decyzji zaborcy leżały wyłącznie po stronie politycznej. Kraków tracił tym samym jednego z najzdolniejszych i wybitnie utalentowanych okulistów. Szokalski znalazł dla siebie przystań w Warszawie i tam stworzył słynny nie tylko na ziemiach polskich, ale również za granicą, Instytut Oftalmiczny. Nie bez przyczyny nazywa się Szokalskiego ojcem okulistyki polskiej.

1
2
3
4
5

Kontakt

ul. Św. Anny 12,
31-008 Kraków
tel.: +48 (12) 422-54-44
fax: +48 (12) 422-40-06
e-mail:
dziekwl@cm-uj.krakow.pl